MEME KANSERİ NASIL SEYREDER
PROGNOSTİK FAKTÖR NEDİR ?
Bazı insanlarda kanser daha iyi ve yavaş bir seyir izlerken, bazı insanlarda ise süratle ilerliyor; kısa bir sürede hayatı tehdit etmeye başlıyor. Bunun sebebi, farklı insanlardaki kanser hücrelerinin farklı özellikler taşıyor olması. Bu özellikler çeşitli laboratuar testleri ile araştırılarak kanserin ne şekilde seyredeceği konusunda tahminler yapılmaya çalışılır. Hastalığın seyrini belirleyen bu özelliklere prognostik faktörler diyoruz. Örneğin tümörün boyutu, koltuk altındaki metastaz olan lenf düğümü sayısı, hücre ve çekirdek yapısındaki değişiklik (grade) gibi.
Tedavisinin planlanması, prognostik faktörlerin değerlendirilmesi ile yapılıyor. Nasıl bir cerrahi girişim uygulanacak? İlaç tedavisi gerekiyor mu? Işın tedavisi uygulanması gerekiyor mu? Tedavi aşamasındaki tüm bu kararlar ancak prognostik faktörlerin değerlendirilmesi ile alınabiliyor.
Tek bir prognostik faktör hiçbir zaman tek başına yeterli değil. Birden fazla prognostik faktör birlikte değerlendirilerek karar verilmeli. Zaten meme kanseri tedavisinin sanatı da budur. Birden fazla prognostik faktörü göz önüne alarak hastaya gerektiği kadar, ne fazla, ne de eksik tedavi uygulanmamalıdır.
MEME KANSERİ SEYRİNİ BELİRLEYEN PROGNOSTİK FAKTÖRLER NELERDİR?
Tümörün Yapısına Ait Faktörler
a) Kanserin süt kanalı dışına çıkıp çıkmaması
Süt kanalların döşeyen hücreler, kontrolsüz olarak çoğalmaya başladıkları zaman ilk önce kanalı dolduruyorlar. Henüz kanal dışına taşmayan bu safhaya "Duktal Karsinoma in Situ" adı veriliyor. Bu safha meme kanserinin en erken safhası (Evre I)(stage I). Kanser hücreleri henüz kanal dışına çıkmadığı için, vücudun hiçbir yerine atlamamış durumda. Sadece bu bölgenin çıkartılması ile kanser tam olarak tedavi edilebiliyor.
Eğer kanser süt üretilen bezin veya süt kanalının dışına çıkmış ise, hastalık invaziv( istilacı) veya infiltratif denilen safhaya geçiyor (Evre II)(stage II).
b) Kanserin tipi
Tübüler karsinoma meme kanserleri arasında en iyi seyreden tipi oluşturuyor. Medullar karsinoma ve müsinöz karsinoma da, invaziv duktal karsinoma ve invaziv lobular karsinoma'dan daha iyi seyrediyorlar.
c) Koltuk altı lenf düğümlerine metastaz
Memede süt bezi veya süt kanalı dışına çıkan kanser, ilk önce koltuk altında bulunan lenf düğümlerine geliyor. Ameliyat ile koltuk altındaki lenf düğümleri çıkartılarak inceleniyor. Kanserin kaç tane koltuk altındaki lenf düğümüne sıçramış olduğu önemli bir gösterge. Bir lenf düğümüne bile sıçrama varsa ve başka bir engel yoksa yardımcı ilaç tedavisi (adjuvant kemoterapi) uygulanması gerekiyor. Eğer 4 ve daha fazla lenf düğümüne sıçrama varsa, ilaç tedavisine ek olarak ışın tedavisi de gerekiyor. Koltuk altı Lenf düğümlerine hiç metastaz olmamış ise, tümör çapı 1 cm den küçük ise, yardımcı ilaç tedavisi uygulanmayabiliyor.
Eğer koltuk altındaki lenf düğümleri, metastaz sonrası birbirlerine veya çevredeki dokulara yapışmış ise, ameliyattan önce ilaç tedavisi (neoadjuvant kemoterapi) uygulanması gerekiyor.
d) Tümör boyutu
Tümörün büyüklüğü tedavinin planlanmasında önemli bir kriter olarak kabul ediliyor. Tümörün boyutu ne kadar küçükse hastalık o kadar iyi seyirli kabul ediliyor. Günümüzde erken tanı yöntemi olan mamorafi taramaları ve toplumun meme kanseri konusunda bilgilendirilmesi sonucu hastalık, tümör...
Metnin devamı "Kadınlar İçin Meme Sağlığı Bilgileri" adlı kitapta yer almaktadır...
|